ఇవి మన వంటల్లో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండే ప్రోటీన్ పుష్కలంగా ఉన్న దినుసు(grains). శరీరానికి శక్తిని అందించడంలో, కండ పెరుగుదలలో, జీర్ణక్రియ మెరుగుపరచడంలో ఎంతో ఉపయోగకరమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి.

మనకు కందులు మూడు రకాలుగా లభిస్తాయి. ప్రతి రకాన్నివేరే దశలో, వేరే ఉపయోగంతో వాడతారు.

మనకి కందులు 3 రకాలుగా లభిస్తాయి.

1.పచ్చి కంది కాయలు(Green pigeon Peas or Green Toor Dal)

2. Dried Pigeon Peas

3. Split Pigeon Pea

Types of Pigeon Peas in Telugu

Green Pigeon Peas (పచ్చి కంది కాయలు)

What is it?

ఇవి కొత్తగా పండిన కంది మొక్కల కాయలు. తేమతో ఉండే గింజలు, కూరలలో వాడతారు. వీటిని ఉడికించి పులుసు, కూరలు, కూరగాయలతో కలిపి రుచికరంగా వండవచ్చు. తక్కువ సమయంలో వండిపోతాయి మరియు సహజమైన తియ్యటి రుచి కలిగి ఉంటాయి.

How do they grow?

కంది మొక్కలు వర్షాకాలంలో పెరిగి, 4-5 నెలల్లో పండుతాయి. తొలుత పచ్చగా ఉండే కాయలు, తర్వాత ఎండుతూ గింజలుగా మారుతాయి.

Colour and Size

పచ్చటి రంగు, మధ్యస్థ పరిమాణం గల గింజలు.

Nutrient Values (100g approximation)

• Energy: 120 kcal
• Protein: 7g
• Carbohydrates: 20g
• Fiber: 5g
• Iron: 1.3 mg
• Folate: 120 mcg
• Vitamin B1 (Thiamine): 0.2 mg

Dried Pigeon Peas (ఎండిన కంది గింజలు)

What is it?

పచ్చి కంది కాయలను ఎండబెట్టి నిల్వ చేయడం వల్ల ఇవి లభిస్తాయి. తడిగా ఉన్న గింజలన్నీ పొడి గింజలుగా మారతాయి. వీటిని ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉంచవచ్చు. వండేటప్పుడు ముందుగా నానబెట్టాలి. ఇవి పప్పుల కోసం లేదా కూరలలో వాడుతారు.

How do they grow?

పంట తర్వాత పచ్చి కాయలను సూర్యంలో ఎండబెట్టి శుభ్రపరచి నిల్వ చేస్తారు.

Colour and Size

బెజ్ లేదా ముదురు గోధుమ రంగు. గింజలు గట్టిగా, గుండ్రంగా ఉంటాయి.

Nutrient Values (100g approximation)

• Energy: 343 kcal
• Protein: 22g
• Carbohydrates: 62g
• Fiber: 15g
• Iron: 3.0 mg
• Calcium: 64 mg
• Magnesium: 139 mg
• Potassium: 1392 mg

Split Pigeon Peas / Toor Dal (కందిపప్పు)

What is it?

ఎండిన కంది గింజలను మధ్యలో రెండు ముక్కలుగా విరిగిన రూపం. ఇది మన వంటల్లో ప్రధానంగా వాడే పప్పు.

ఇది మనకు చాలా పరిచయమైన రూపం. ఎండిన కంది గింజలను తొక్కలు తీయగా, రెండు ముక్కలుగా విరగబెట్టగా Split Toor Dal లభిస్తుంది. ఇది నిత్యం వంటలలో ఉపయోగించే ప్రధాన పప్పు. ఆంధ్ర, తెలంగాణ వంటల్లో ముఖ్యంగా దీనితో చారులు, పప్పులు, సమ్భారాలు వండుతారు.

How do they prepare it?

మిల్లుల్లో ఎండిన గింజలను తొక్కలతో సహా ఉల్లించి, మధ్య నుండి విడగొట్టి తలసరి చేస్తారు.

Colour and Size

తెలుపు, పసుపు మిశ్రమ రంగులో పల్చగా ఉంటాయి.

Nutrient Values (100g approximation)

• Energy: 335 kcal
• Protein: 22g
• Carbohydrates: 57g
• Fiber: 15g
• Fat: 1.7g
• Iron: 3.7 mg
• Magnesium: 130 mg
• Folate: 294 mcg

ఇవి మూడు దశలలో ఉండే కంది గింజల రూపాలు. వృద్ధి దశ, గింజల ప్రాసెసింగ్ ప్రకారం వీటి పోషక విలువలు మారుతాయి. శరీరానికి అవసరమైన ప్రొటీన్, ఫైబర్, ఖనిజాలు అందించే అద్భుతమైన ఆహారం.

5 Health Benefits of Pigeon Peas in Telugu

1. శక్తి మరియు మానసిక ఉల్లాసాన్ని పెంచుతాయి

కందుల్లో ఉన్న కార్బోహైడ్రేట్లు శరీరానికి తక్షణ శక్తిని అందిస్తాయి. ఇది అలసటను తగ్గించి ఉల్లాసంగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.

2. జీర్ణక్రియ మెరుగవుతుంది

కందికాయలలో డైటరీ ఫైబర్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఆహారం బాగా జీర్ణమవుతుంది. గ్యాస్, మలబద్ధకం వంటి సమస్యలు తగ్గుతాయి.

3. హృదయ ఆరోగ్యానికి మంచిది

కందుల్లో కొలెస్ట్రాల్ లేకపోవడం వల్ల హృదయానికి మేలు చేస్తుంది. అలాగే పొటాషియం ఉండడం వల్ల రక్తపోటు నియంత్రణలో ఉంటుంది.

4. ప్రొటీన్ పుష్కలంగా ఉంటుంది

శరీర నిర్మాణానికి, మాంసపేశుల పెరుగుదలకు అవసరమైన ప్రోటీన్ కందుల ద్వారా అధికంగా లభిస్తుంది. శాకాహారులకు ఇది మంచి ప్రోటీన్ ముల్యం.

5. రోగనిరోధక శక్తిని పెంచుతాయి

కందుల్లో ఐరన్, మెగ్నీషియం, ఫోలేట్, విటమిన్ B1 వంటి పోషకాలు ఉండటం వల్ల రక్తహీనత నివారణ, శక్తి, రోగనిరోధకత పెరగడంలో ఉపయోగపడతాయి.

ఈ ప్రయోజనాల వల్ల కందులను నిత్యాహారంగా తీసుకోవడం ద్వారా శరీరానికి ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు దక్కుతాయి.

ఇక్కడ పచ్చి కంది కాయలు మరియు ఎండిన కంది గింజలు తో వేరువేరు, ప్రత్యేకమైన 2 వంటకాలు తెలుగులో ఇచ్చాను:

పచ్చి కందికాయల పులుసు (Green Pigeon Pea Pulusu)

కావలసిన పదార్థాలు:

• పచ్చి కంది కాయలు – 1 కప్పు
• ఉల్లిపాయ – 1 (చిన్న ముక్కలుగా కోయాలి)
• టమాట – 1
• మిరపపొడి – 1 టీస్పూన్
• మెంతులు + ఆవాలు – తగినంత
• కరివేపాకు – కొద్దిగా
• వెల్లుల్లి – 4 రెబ్బలు (చేడి)
• నూనె, ఉప్పు – తగినంత

తయారీ విధానం:

1. పచ్చి కంది కాయలను నీటిలో కడిగి, అర్ధ గంట నానబెట్టి ఉడికించాలి.
2. కడాయిలో నూనె వేడి చేసి, ఆవాలు, మెంతులు, వెల్లుల్లి, కరివేపాకు వేసి తాలింపు చేయాలి.
3. ఉల్లిపాయ, టమాట వేసి వేగనివ్వాలి.
4. తర్వాత ఉడికిన కంది కాయలు, మిరపపొడి, ఉప్పు వేసి కలిపాలి.
5. అన్నానికి మంచి సైడ్ డిష్‌గా వడ్డించవచ్చు.

ఎండిన కంది గింజల గారెలు (Dry Pigeon Pea Vada)

కావలసిన పదార్థాలు:

• ఎండిన కంది గింజలు – 1 కప్పు
• ఆకుకూరలు (కొత్తిమీర, కరివేపాకు) – కొద్దిగా
• వెల్లుల్లి – 3 రెబ్బలు
• అల్లం – 1 చిన్న ముక్క
• పచ్చిమిరపకాయ – 2
• ఉప్పు – తగినంత
• నూనె – వేయించడానికి

తయారీ విధానం:

1. కందులను(pigeon peas in Telugu) రాత్రి నానబెట్టి, తర్వాత నీరు తీసి, అల్లం, వెల్లుల్లి, మిరపకాయలతో కలిపి మిక్సీలో మెత్తగా కాకుండా మెత్తగా రుబ్బాలి.
2. అందులో కొత్తిమీర, కరివేపాకు, ఉప్పు కలిపి బాగా కలపాలి.
3. మిశ్రమాన్ని చిన్నచిన్న వడలుగా చేయాలి.
4. వేడి నూనెలో ఈ గారెలను మోస్తరు మంటపై బంగారు రంగు వచ్చే వరకు వేయించాలి.
5. వేడిగా ఉండగానే చట్నీ లేదా టమాటా సాస్‌తో వడ్డించండి.

ఇవి రెండు వంటలు వేరువేరు రుచులు, ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు కలిగి ఉంటాయి. మీ కుటుంబానికి, పిల్లలకు కూడా నచ్చేలా ఉంటాయి.

FAQ

What is the meaning of Pigeon Peas In Telugu?

Pigeon Pea కు తెలుగు లో అర్థం కందులు లేదా కంది కాయలు.

How much Protien in Pigeon Pea?

100 గ్రాముల కందుల లో సుమారు 21-22 గ్రాముల ప్రోటీన్ ఉంటుంది.

Toor Dal ని తెలుగులో ‘కందిపప్పు'(Kandipappu or kandi pappu) అని పిలుస్తారు.

Kandipappu (కందిపప్పు) ను ఇంగ్లీష్ లో ‘Split Pigeon Peas‘ అని పిలుస్తారు. కందిపప్పు పప్పుల(Lentils) రకానికి చెందిన ధాన్యం(Grains).

ఈ కందిపప్పు తూర్ అనేటువంటి ఒక మొక్క నుండి మనకు లభిస్తాయి. ఈ తూర్ మొక్కకి పసుపు పచ్చ రంగులో పూత వస్తుంది. ఈ పూత నుండి ఆకుపచ్చ రంగులు కొన్ని చిక్కుల రూపంలో ఏర్పడతాయి. వాటి లోపల ఉండే గింజలను మనం కందులు అని పిలుస్తాను. ఇక అందులో చూడ్డానికి ఆకుపచ్చ రంగులో లేదా లేత పసుపు రంగులో ఉంటాయి. వీటిని ఎండబెట్టిన తర్వాత వీటిని స్ప్లిట్(Split) చేస్తే మనకి కందిపప్పు వస్తుంది. ఈ కందిపప్పు పొట్టు తీసిన తర్వాత లేదా పాలిష్ పట్టిన తర్వాత మనకి పసుపు పచ్చ రంగులో ఉంటుంది.

ఈ కందిపప్పు(Kandipappu) లేదా కందులనే మనం మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో విరివిగా పండిస్తాము. మామూలుగా వీటిని కంది చేను అని పిలుస్తారు. చాలామంది సామాన్య ప్రజలకి ఇవి సుపరిచితమే. ఎందుకంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉండే వారికి కందిచెనులు తిరగడం అలవాటే.

మనకి చాలా రకాల అందుబాటులో ఉన్నాయి. కందిపప్పు, పెసరపప్పు, శనగపప్పు, ఎర్ర కందిపప్పు ఇలా చాలా ఉన్నాయి. వీటిలో అన్నిటికన్నా బలమైనది మరియు రుచిగా ఉండేది అందరూ ఎక్కువగా తినడానికి ఇష్టపడేది మాత్రం కందిపప్పు.

Toor Dal Common Names

Toor Dal Nutrients per 100 gms

Why We have to Eat Kandi pappu?

కందిపప్పులో 100 గ్రాములు తీసుకున్నట్లయితే దాంట్లో దాదాపుగా 25 గ్రాములు దాకా ప్రోటీన్ ఉంటుంది. ఇది చికెన్ లో ఉండే ప్రోటీన్ కి దాదాపుగా సమానం. మాంసాహారంతో చూసుకుంటే పప్పులలో ఉండే ప్రోటీన్ తక్కువేమీ కాదు. దాదాపుగా సమానంగా ఉంటుంది, లేదా ఇంకా కొంచెం ఎక్కువగానే ఉంటుంది. అందువల్ల మనం మాంసాహారం తినని వాళ్ళు ప్రోటీన్ లోపం అనేది ఉండకుండా ఉండాలంటే కచ్చితంగా పప్పులను మన ఆహారంలో చేర్చుకున్నారు అందువలన మనం కందిపప్పుని లేదా ఇతర పప్పులని ఎక్కువగా బలం బలమైన ఆహారం అని అందరూ భావిస్తారు.

శాఖాహారం తినేవాళ్లు తినే వాళ్ళు కూరగాయలు పనులు ఆకుకూరలు వీటిని తీసుకున్నప్పటికీ ప్రోటీన్ శాతం అనేది వీటిలో తక్కువగా ఉంటుంది. దీని వల్ల ప్రోటీన్ లోపం రావచ్చు. మన భారత దేశంలో 80 నుంచి 85% మందికి ప్రోటీన్ డెఫిషియన్స్ ఉందని లెక్కలు చెప్తున్నాయి. శాకాహారులు తినగలిగే ప్రోటీన్ ఆహారం అంటే ముఖ్యంగా కందిపప్పు మనం చెప్పుకోవచ్చు. కందిపప్పు సులభంగా అడుగుతుంది.

వేరే పప్పులతో పోలిస్తే, కొంచెం గ్యాస్ ట్రిక్ ప్రాబ్లం అనేది తక్కువగా ఉంటుంది. వేరే పప్పులతో పోలిస్తే, ఈ పప్పుని మనం ప్రతినిత్యం తీసుకోవడం వల్ల మనకి ప్రోటీన్ డెఫిషియన్సీ అనేది రాకుండా ఉంటుంది. మాంసాహారం ముఖ్యంగా చికెన్తో పోలిస్తే, రెండిట్లో కూడా ప్రోటీన్ సమానంగా ఉండొచ్చు. వండే పద్ధతి వల్ల ఎక్కువగా చికెన్ తినలేము. దానిలో వేసే నూనె మసాలాల వల్ల చికెన్ అనేది ఎక్కువగా తినలేము. ప్రోటీన్ తక్కువగా మన శరీరంలోకి వెళ్తుంది.

కానీ అదే పప్పు తీసుకున్నట్లయితే ఎక్కువగా కారం, మసాలాలు ఉండవు. మనం తక్కువ నూనెతో వండుకోవచ్చు. అందువల్ల మనం ప్రోటీన్ ఎక్కువగా తీసుకోవచ్చు. శాకాహారులైన మాంసాహారులైన వారానికి కనీసం మూడుసార్లు అయినా ఈ పప్పుని ఆహారంలో చేర్చుకున్నట్లైతే మనకి ప్రోటీన్ లోపం అనేది ఉండదు. పూర్వకాలంలో ఇప్పుడు ఉన్నటువంటి పొద్దు తిరుగుడు గింజలు, సోయాబీన్స్ ఇలా ఇలాంటివన్నీ కూడా అంత తెలియదు. అందువల్ల శాఖాహారులు ప్రోటీన్ కోసం పప్పు ఎక్కువగా తినేవారు.

Toor Dal / Kandi Pappu Uses

1. కందిపప్పుతో రుచికరమైన పప్పు కూరలు చేస్తాం.
2. ఇది శరీరానికి బలాన్నిస్తుంది.
3. తినితే పొట్ట నిండినట్టు అనిపిస్తుంది.
4. ఇందులో ప్రోటీన్ ఎక్కువగా ఉంటుంది.
5. చిన్నపిల్లలకు మంచి పౌష్టికాహారం.
6. పెద్దవాళ్లకు దోస, ఇడ్లి కోసం చట్నీకి బాగా కలిసి వస్తుంది.
7. ఇది తేలికగా జీర్ణమవుతుంది.
8. జ్వరంలో కూడా పప్పుతో అన్నం తినమంటారు.
9. తినడం వల్ల శక్తి వస్తుంది.
10. ఇది ప్రతి ఇంట్లో రోజు వాడే సాధారణ ఆహారం.

5 Benefits of Toor Dal

బరువు తగ్గాలంటే బాగుంటుంది

కందిపప్పు తింటే పొట్ట నెమ్మదిగా నిండుతుంది. ఎక్కువగా తినలేము. అందుకే ఇది బరువు తగ్గాలనుకునే వాళ్లకి బాగా ఉపయోగపడుతుంది.

షుగర్ ఉన్న వాళ్లకి మంచిది

కందిపప్పు షుగర్ ను ఒక్కసారిగా పెంచదు. నెమ్మదిగా జీర్ణం అవుతుంది. అందుకే డయాబెటిస్ ఉన్న వాళ్లు తినొచ్చు.

హృదయానికి ఆరోగ్యం

ఇది కొవ్వు తక్కువగా ఉంటుంది. హృదయం బలంగా ఉండడానికి సహాయపడుతుంది. మంచి హృదయ ఆరోగ్యానికి సహకరిస్తుంది.

శక్తివంతమైన ప్రొటీన్లు

ఇందులో మంచి ప్రొటీన్ ఉంటుంది. ఇది శరీరానికి బలాన్నిస్తుంది. పిల్లలు, పెద్దలు అందరూ తినాలి.

జీర్ణం బాగా అవుతుంది

కందిపప్పు తేలికగా జీర్ణం అవుతుంది. పొట్ట నొప్పులు లేకుండా బాగా తినొచ్చు.

How to Use Toor Dal In Cooking?

1. ముందుగా పప్పు ఉల్లాసంగా ఉడికించాలి
కందిపప్పును శుభ్రంగా కడిగి, 30 నిమిషాలు నీటిలో నానబెట్టాలి. తర్వాత కుక్కర్‌లో 3 విజిల్స్ వచ్చే వరకు ఉడికించాలి. అంతే పప్పు మృదువుగా అవుతుంది.

2. వేపుడు లేదా తాలింపు చేయాలి
వేగిన పప్పులో ఉప్పు, పసుపు వేసి కలిపాక, పక్కన పాన్‌లో నూనె వేసి ఆవాలు, జీలకర్ర, ఎండు మిర్చి, కరివేపాకు వేసి తాలింపు చేయాలి.

3. నీరు జోడించి పులుసు చేయవచ్చు
కొంచెం ఉడికించిన కందిపప్పులో తగినంత నీరు వేసి టమాటా, మిరపకాయలు, పచ్చిమిర్చి వేసి సాంబార్ లేదా పప్పు కూరగా తయారు చేయవచ్చు.

4. పప్పుతో వేరే కూరలు కలపవచ్చు
కందిపప్పుతో తోటకూర, గోంగూర, చక్కెర కూర వంటి ఆకుకూరలు కలిపి రుచిగా చేసుకోవచ్చు.

5. చిన్నారులకి పప్పు అన్నం
పసిపిల్లలకు ఉడికించిన పప్పు అన్నంలో నెయ్యి వేసి బాగా మెత్తగా చేసి తినిపించొచ్చు.

సాధారణంగా కందిపప్పు వాడే వంటలు:

• మామిడికాయ పప్పు
• టమాటా పప్పు
• సాంబార్
• గోంగూర పప్పు
• కందిపప్పు పచ్చడి

ఇవి అంతా తెలుగువాళ్ల ఇంటి వంటల్లో రోజూ ఉండే రుచికరమైన వంటలు.
ఇంకా ఏ వంట ఎలా చేయాలో ప్రత్యేకంగా కావాలంటే చెప్పండి.

భారతదేశంలో తూర్ దాల్ ఎక్కువగా పెరిగే రాష్ట్రాలు

– మహారాష్ట్ర
– మధ్యప్రదేశ్
– ఉత్తరప్రదేశ్
– కర్ణాటక
– తెలంగాణ
– ఆంధ్రప్రదేశ్

ఈ రాష్ట్రాల్లో వానాకాలంలో తూర్ దాల్ పంట ఎక్కువగా సాగు చేస్తారు.

Types of Toor Dal

• పింక్ తూర్ దాల్ (Pink Toor Dal)
• ఎరుపు తూర్ దాల్ (Red Toor Dal)
• పసుపు తూర్ దాల్ (Yellow Toor Dal)
• పొడి తూర్ దాల్ (Split Toor Dal)
• పూర్తి తూర్ దాల్ (Whole Toor Dal)

ప్రతి రకం రుచిలో, రంగులో, వాడకంలో కొంత తేడా ఉంటుంది.
ఇవి వంటల కోసం వేర్వేరు విధాలుగా ఉపయోగిస్తారు.

Side effects Of Toor Dal

• ఎక్కువగా తింటే జీర్ణ సమస్యలు రావచ్చు
• పొట్ట వాపు, గ్యాస్ సమస్యలు ఉండొచ్చు
• అలర్జీ ఉన్న వాళ్ళకు చికాకు కలిగించవచ్చు
• డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఎక్కువగా తీసుకోవద్దు
• కొన్ని సందర్భాల్లో తుడిపెట్టి వాడకపోతే జీర్ణకష్టాలు కలగవచ్చు

తగిన పరిమితిలో వాడితే తూర్ దాల్ ఆరోగ్యానికి మంచిదే.

FAQ

Is Toor dal is a millet?

కందిపప్పు(తూర్ దాల్) మిల్లెట్ కాదు.

Is toor dal is a legume?

కందిపప్పు(తూర్ దాల్) ఒక లెగ్యూమ్ (పప్పుదినుసు). పప్పుల రకానికి చెందినది. ఇది ఒక లెంటిల్ కూడా.

What is the name of Tur dal In telugu?

Tur dal కు తెలుగు పేరు కందిపప్పు.